🩺 28 กรกฎาคม วันตับอักเสบโลก (World Hepatitis Day)

📌 ที่มาและความสำคัญ
วันตับอักเสบโลกจัดขึ้นทุกวันที่ 28 กรกฎาคม ตรงกับวันเกิดของ ดร.บารุค บลัมเบิร์ก ผู้ค้นพบไวรัสตับอักเสบ B และพัฒนาวัคซีนตัวแรกของโลก ในไทย กรมควบคุมโรครณรงค์ให้คนไทยเข้ารับการตรวจคัดกรองและฉีดวัคซีนทุกปี เพราะผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวว่าป่วย
ปีนี้มาโฟกัสที่ "ตับอักเสบ B" ทำไม Gen Y ถึงต้องระวังเป็นพิเศษ

⚠️ ทำไม Gen Y ต้องระวัง?
Gen Y (เกิดปี 2524-2539) อยู่ในช่วงรอยต่อของการได้รับวัคซีน เพราะไทยเพิ่งเริ่มบรรจุวัคซีนตับอักเสบ B เป็นวัคซีนพื้นฐานในปี 2535 ทำให้คนที่เกิดก่อนหน้านั้นมีโอกาสสูงที่ไม่เคยได้รับวัคซีน และยังมีพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว

🪡 เจาะหู สักลาย หรือทำหัตถการที่ใช้เข็มในร้านที่ไม่ได้มาตรฐาน : ไวรัสตับอักเสบ B และ C ติดต่อได้ผ่านเลือดแม้ในปริมาณเล็กน้อย
🍺 ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ : แม้ไม่ติดเชื้อ แต่แอลกอฮอล์ทำลายเซลล์ตับโดยตรง ถ้ามีเชื้อไวรัสอยู่ด้วยจะยิ่งเร่งการทำลายตับเร็วขึ้น
❤️ ไม่ป้องกันระหว่างมีเพศสัมพันธ์ : ไวรัสตับอักเสบ B ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ง่ายกว่า HIV ถึง 50-100 เท่า
🩸 ไม่เคยตรวจสุขภาพตับ : โรคนี้อาจดำเนินไปถึง 20-30 ปีโดยไม่มีอาการ กว่าจะรู้ตัวอาจลุกลามเป็นตับแข็งหรือมะเร็งตับแล้ว

🔍 เกิดก่อนหรือหลังปี 2535 ต่างกันอย่างไร?
💉 เกิดหลังปี 2535 : ได้รับวัคซีน 3 เข็มตั้งแต่แรกเกิดแล้ว ภูมิขึ้นสูงถึง 97% และอยู่ได้นานหลายสิบปี แนะนำให้ตรวจ Anti-HBs เพื่อดูว่าภูมิยังอยู่หรือไม่ หากต่ำกว่า 10 mIU/mL ควรฉีดกระตุ้น
🧪 เกิดก่อนปี 2535 : มีโอกาสสูงที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีน ควรตรวจ HBsAg และ Anti-HBs ก่อน
HBsAg บวก : แสดงว่าติดเชื้ออยู่ ไม่ต้องฉีดวัคซีน แต่ต้องพบแพทย์ติดตามอาการ
Anti-HBs ≥ 10 mIU/mL : มีภูมิเพียงพอแล้ว ไม่ต้องฉีด
Anti-HBs < 10 mIU/mL : ภูมิไม่พอหรือไม่มีเลย ควรฉีดวัคซีน 3 เข็ม (เดือน 0, 1, 6)

✅ Gen Y ควรทำอะไรตอนนี้?

🩸 ตรวจเลือด HBsAg : ดูว่ามีเชื้อไวรัสตับอักเสบ B อยู่ในร่างกายหรือไม่
🛡️ ตรวจ Anti-HBs : ดูว่ามีภูมิคุ้มกันเพียงพอหรือไม่ ค่า ≥ 10 mIU/mL ถือว่าปลอดภัย
💉 ถ้าไม่มีเชื้อและไม่มีภูมิ : ฉีดวัคซีน 3 เข็ม (เดือน 0, 1, 6) ป้องกันได้นานหลายสิบปี
🧬 ตรวจ Anti-HCV : คัดกรองตับอักเสบ C ด้วย เพราะไม่มีวัคซีน แต่มียารักษาหายขาดได้แล้ว
🚫 ลดหรืองดแอลกอฮอล์ และตรวจสุขภาพตับอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

📚 เครดิต : WHO / กรมควบคุมโรค / สมาคมโรคระบบทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย / รพ.จุฬาภรณ์ / BNH Hospital